Nowością reformy systemu oświaty z 1999 r. są ścieżki edukacyjne, w zakres których wchodzą treści z różnych dziedzin wiedzy. Na wielu przedmiotach można rozpatrywać dane zagadnienie z różnych punktów widzenia. Przykładem jest ekologia, która pozwala całościowo postrzegać problemy współczesnego świata, tj. zagrożenia dla środowiska płynące z rozwoju przemysłu, wprowadzanie nowych niesprawdzonych technologii, nadmiernego eksploatowania zasobów naturalnych, konsumpcyjnego trybu życia itd. Tworzenie świadomości ekologicznej spoczywa głównie na szkołach. Za jej realizację są odpowiedzialni nauczyciele poszczególnych przedmiotów, którzy powinni włączyć do własnego przedmiotu odpowiednie treści. Dokumentem, wytyczającym ogólny kierunek działań edukacyjnych i zarysowującym wyraźnie ich ramy, jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej o „Podstawie programowej kształcenia ogólnego” (Dz.U. nr 14 z dnia 23 lutego 1999 r.). W zakresie edukacji ekologicznej zawiera on następujące cele, zadania, treści oraz oczekiwane osiągnięcia uczniów:Nowością reformy systemu oświaty z 1999 r. są ścieżki edukacyjne, w zakres których wchodzą treści z różnych dziedzin wiedzy. Na wielu przedmiotach można rozpatrywać dane zagadnienie z różnych punktów widzenia. Przykładem jest ekologia, która pozwala całościowo postrzegać problemy współczesnego świata, tj. zagrożenia dla środowiska płynące z rozwoju przemysłu, wprowadzanie nowych niesprawdzonych technologii, nadmiernego eksploatowania zasobów naturalnych, konsumpcyjnego trybu życia itd. Tworzenie świadomości ekologicznej spoczywa głównie na szkołach. Za jej realizację są odpowiedzialni nauczyciele poszczególnych przedmiotów, którzy powinni włączyć do własnego przedmiotu odpowiednie treści. Dokumentem, wytyczającym ogólny kierunek działań edukacyjnych i zarysowującym wyraźnie ich ramy, jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej o „Podstawie programowej kształcenia ogólnego” (Dz.U. nr 14 z dnia 23 lutego 1999 r.). W zakresie edukacji ekologicznej zawiera on następujące cele, zadania, treści oraz oczekiwane osiągnięcia uczniów:Szkoła podstawowa (kl. IV-VI)1. Cele edukacyjne:Dostrzeganie zmian zachodzących w otaczającym środowisku oraz ich wartościowanie.Dostrzeganie wrażliwości na problemy środowiska.2. Zadania szkoły:Ukazanie zależności stanu środowiska od działalności człowieka.Ukazanie mechanizmów i skutków niepożądanych zmian.3. Treści:Wpływ codziennych czynności i zachowań w domu, szkole, miejscu zabaw i pracy na stan środowiska naturalnego.Style życia i ich związek z wyczerpywaniem się zasobów naturalnych.Przykłady miejsc (w najbliższym otoczeniu), w których obserwuje się korzystne i niekorzystne zmiany zachodzące w środowisku przyrodniczym.Degradacja środowiska – przyczyny, wpływ na zdrowie człowieka oraz jej związek z formami działalności ludzi.Obszary chronione oraz ich znaczenie w zachowaniu różnorodności biologicznej; zasady zachowania się na obszarach chronionych.4. Osiągnięcia:Prowadzenie obserwacji w najbliższej okolicy.Wskazanie pozytywnych i negatywnych aspektów ingerencji człowieka w środowisko.Gimnazjum (kl. I-III)1. Cele edukacyjne:Uświadomienie zagrożeń środowiska przyrodniczego, występujących w miejscu zamieszkania.Budzenie szacunku do przyrody.2. Zadania szkoły:Tworzenie warunków do poznawania współzależności między różnymi składnikami środowiska oraz rozumienia przyczyn mechanizmów skutków ingerencji człowieka mechanizmów świat przyrody.Kształtowanie proekologicznej motywacji uczniów.3. Treści:Przyczyny i skutki niepożądanych zmian w atmosferze, biosferze, hydrosferze i litosferze.Różnorodność biologiczna (gatunkowa, genetyczna oraz ekosystemów) – znaczenie jej ochrony.Żywność – oddziaływanie produkcji żywności na środowisko.Zagrożenia dla środowiska wynikające z produkcji i transportu energii; energetyka jądrowa – bezpieczeństwo i składowanie odpadów.4. Osiągnięcia:Dostrzeganie, opisywanie i wyjaśnianie związków między naturalnymi składnikami środowiska, człowiekiem i jego działalnością.Krytyczna analiza relacji między działalnością człowieka a stanem środowiska.Organizowanie działań służących poprawie stanu środowiska w najbliższym otoczeniu.Podejmowanie działań ekologicznych w najbliższym otoczeniu i we własnym życiu.Umiejętność postrzegania zasad ładu i porządku w miejscach publicznych.Realizacja ww. treści powinna wpłynąć na wzrost świadomości ekologicznej młodych ludzi, a to z kolei stać się siłą napędową do zmian w ich codziennym życiu. W konsekwencji należy oczekiwać przejścia od konsumpcyjnego stylu życia, do stylu zgodnego z ideą rozwoju zrównoważonego. Silny wpływ na świadomość ekologiczną ma edukacja ekologiczna w terenie, gdzie wprost widać wpływ zanieczyszczenia środowiska na ekosystemy leśne. Zderzenie piękna przyrody i degradacji środowiska pozostawia trwały ślad w psychice oraz wywołuje refleksje nt. życia w zgodzie z naturą.Prezentowane poniżej konspekty zawierają treści o „Podstawie programowej kształcenia ogólnego”. Opracowano również do nich materiały pomocnicze, które można wykorzystać w realizacji ścieżek ekologicznych na lekcjach różnych przedmiotów w terenie.KONSPEKTYkliknij aby otworzyć